KÖYÜMÜZDE SALINCAK GELENEĞİ
GELENEK NEDİR?
Bir toplumda, bir toplulukta eskiden kalmış olmaları dolayısıyla saygın tutulup kuşaktan kuşağa iletilen, yaptırım gücü olan kültürel kalıntılar, alışkanlıklar, bilgi, töre ve davranışlar, anane.
Sosyolojik anlamda geleneğin birçok tanımı vardır. Gelenek, geçmiş yaşam biçimlerinin içinde yaşanılan ana taşıdıkları maddi ve manevi değerler bütünüdür. Bu sosyolojik anlamda en fazla rağbet gören izahtır. Beşeri düzlemde toplumu tüm dinamikleri ile inşaa eden güçtür.
Gelelim Salıncak Geleneğine ;
Rahmetli Hayri Kıyıcı’nın bahçesinin yola yakın kısmında (Şimdi Enver Güçlü’nün evinin olduğu yer) bir Ceviz Ağacı vardı. Ağaç belki 80 ya da 100 yaşında olabilir. Şimdi duruyor mu bilmiyorum. Kalın, kocaman bir ağaçtı. Özellikle Hıdırellezin önceki akşamı orada salıncak kurulurdu. Belki bayramlarda da kurulurdu o kadarını hatırlamıyorum.
Zamanı gelince bir cengaver bu ağaca tırmanırdı. (Bizim zamanımızda ağaca tırmanan Selim'di ama önceleri Mehmet Açış olabilir) Yüksekteki meşhur dala ulaşınca, elindeki halatı aşağı sarkıtıyor. Ürpertici hıdrellez salıncağı böyle kuruluyordu. Şimdi sıra sallanmakta.
Köyün bütün delikanlı ve kızları burada toplanırdı. Köy kızları bu salıncağa tek tek oturuyor ve aşık oldukları oğlanlar tarafından sallanıyorlardı. Sevgilileri tarafından sallanan kızlar utanır, yüzleri kızarırdı ama hoşlarına da giderdi. Sallanma hızlandıkça, yükselmeye başlıyor. Sallanmanın hızı kız ve oğlanın aşklarının bir göstergesiydi sanki.
Çoğu çiftin yüreği bu yüksekliğe dayanmazdı. Ama bazıları o kadar gözüpek çıkar ki izleyen herkes çığlıklar atmaya başlardı. Oğlan halatı çektikçe çeker, kız bir türlü “Dur” diyemezdi. Sonunda salıncak öyle havalanmaya başlar ki, kız ellerini bıraksa başka bir dünyadan gelmiş bir melek gibi taa göletin mavi sularına kadar uçacak sanırsınız. ( Bir Hıdırellez günü rahmetli Mümin Üzerem sallanırkan ip kopmuştu ve düşmüştü. Hıdırellezde orası bir şenlik yeri gibiydi ve Hıdırellez günü Hayrettin Tabak, traktörle kızlara hava atıcam derken traktörü devirmişti. - Bu ilave Halil Çelik tarafından yapıldı. -)
Salıncak geleneğinin çoook eski yıllara dayandığını söylerdi Habibe ninem. Ama ne kadar eski 1000 yıl mı, 100 yıl mı bilmiyorum. Ne önemi var ki. Önemli olan Bayramlarda ve Hıdırellezde Salıncak Geleneğinin olması . Şimdi var mı? Yok. İnsanlar köyleri terk ettikçe geleneklerimiz de bir bir unutulup, yok olup gidiyor. (NOT: Köyümüzde ağaçta sallanırken fotoğraf olmadığından bu fotoğrafı koyduk. Elinde bununla ilgili fotoğraf olan varsa göndersin. Başka gelenekler ile ilgil yazmak isteyen varsa yazılarını sitemize ulaştırsın.)
Necmettin KIYICI