..:: KÖY MUHTARLIĞININ TARİHİ GELİŞİMİ VE MUHTARLIĞIMIZ Haber Metni Detayı ::..

KÖY MUHTARLIĞININ TARİHİ GELİŞİMİ VE MUHTARLIĞIMIZ
KÖY MUHTARLIĞININ GELİŞİMİ VE KÖY MUHTARLARIMIZ Osmanlıda Muhtarlık müessesesi Geçmiş dönem Osmanlı düzeninde, tımarlı sipahilere bağlı olarak köyde güvenliğin delikanlılarınca sağlandığı, bunların başında ”Yiğitbaşı”nın bulunduğu, ayrıca dirlik sahibinin temsilcilerinin de köylerde görev aldıkları bilinmektedir. Ayrıca Köy kethüdalarının bulunduğu ancak bunlar hakkında fazla bilgi bulunmamaktadır. (2) Anadolu’da köy ve muhtarlık örgütünün kuruluşu 1833 yılında Kastamonu Taşköprü’de karşımıza çıkmaktadır. Ayanların kötü davranması nedeniyle ilk muhtarlık seçimi yapılmıştır.. 1864 ve 1871 Nizamnameleriyle oluşturulan yapı, 1913 yılında çıkarılan İdare-i Umumiye-i Vilayet Kanunu Muvakkati’ne kadar devam etmiştir. 1913’deki bu düzenleme ile 1864 ve 1871 Nizamnameleri yürürlükten kaldırılmıştır. Bu gelişme sonrası köyler, 1924 yılına kadar yasal dayanaktan yoksun kalmış, ancak hükümet izniyle görevlerine devam etmiştir(5) Cumhuriyet Dönemine Muhtarlık müessesesi Türkiye’deki yerel yönetim birimleri içinde nüfus itibariyle en küçük, tarihsel açıdan en eski ve sayıca en fazla olan yerleşim birimi köylerdir (Gözler, 2008: 200). 2009 yılı itibariyle 34.146 köy bulunmaktadır. Köyler de nüfus 12.047.755 olarak tespit edilmiştir.(5) Cumhuriyet döneminde çıkartılan KÖY KANUNU (Kanun Numarası : 442 Kabul Tarihi 18/3/1924 Yayımlandığı R. Gazete: Tarih : 7/4/1924 Sayı:68 Yayımlandığı Düstur : Tertip: 3 Cilt: 5 Sayfa: 336) çıkartılır. Çeşitli tarihlerde değişikliğe uğrar. Farklı tarihte Yürürlüğe Giren Maddeler belirlenir ve uygulamaya geçer(3) Kısaca 442 sayılı Köy Kanunu’nda muhtarın görevleri devlet işleri ve köy işleri olmak üzere iki başlık altında düzenlenmiştir. Muhtarın Görevleri Muhtar, köy yönetiminin başıdır ve devletin köydeki temsilcisidir. Muhtar, köy derneği tarafından beş yıllık bir süre için seçilmektedir. Muhtarlık seçiminde siyasi partiler aday gösteremezler. Muhtarın, köy tüzel kişiliğinin yürütme organı olması sebebiyle köyle ilgili görevleri, devletin köydeki temsilcisi olması nedeniyle de devletle ilgili işlevleri bulunmaktadır. 1.Muhtarın Köyle ilgili görevleri , köylünün zorunlu işlerini yapmak ve yaptırmak, ihtiyar meclisi ile görüştükten sonra köylüyü işe çağırmak; ihtiyar meclisi kararı ile köy işlerine harcanacak parayı toplamak ve harcanması için emir vermek; köy işlerinde hem davacı, hem hasım olarak mahkemede bulunmak, köyü temsil etmektir. 2.Muhtarın devlet görevleri; yasaları ve hükümet emirlerini, kanunları, nizamları köy içinde ilan etmek ve halka duyurmak,anlatmak, köyde asayiş, dirlik ve düzenliği sağlamak, nüfus işlerini düzenlemek, doğal afet gibi olağanüstü olayları gerekli yerlere bildirmek merkezi yönetim kuruluşlarının köyle ilgili faaliyetlerine yardımcı olmaktır. Muhtar, köyde devletin temsilcisi olması sebebiyle, il veya ilçe ya da bucaktaki mülki idare amiri, jandarma, nüfus ve ziraat memurları gibi kamu görevlileriyle sürekli ilişki halindedir. Muhtar, seçimle işbaşına gelen bir yerel yönetici olmasına rağmen, maaşını, köy bütçesi yerine devletten almaktadır. Bir yerel yönetim biriminin başı ve yürütme organının devletten maaş alması, onu siyasi bir yönetici olmaktan çıkarmakta ve klasik bir “devlet memuru” haline getirmektedir. Mülki amirler, muhtarın köyün yararına olmayan karar ve işlemlerini bozabilirler. Ancak muhtarın yerine geçerek karar vermezler. Yasalarda kendisine verilen görevleri yapmayan muhtar, yetkili idari yargı organının kararı ile görevden uzaklaştırılabilir. Köyün Organları: Köy derneği, Köy muhtarı,- İhtiyar meclisi Köyün Personeli: Köy korucusu, Köy imamı,Köy katibi KÖYÜN MALİ YAPISI GELİRLER: İmece , Salma , Para cezaları, harçlar vb. GİDERLER:Köylünün isteğine bağlı olmayan giderler,- Köylünün isteğine bağlı olan giderler (5) Hali hazırda kullanılan muhtarlık yaslarında bazı maddeler değişmiş bazıları da tasarı halindedir. Budakdoğanca Köyü Muhtarlığı : Köyümüzde muhtarlık Cumhuriyet döneminden sonra kurulmuştur. İlk muhtar, köyümüz ilkokul öğretmenlerinin 1977 yılında yaptıkları çevre incelemesinden aldığımız bilgilere göre Mustafa VATAN’dır. 1923 yılından günümüze kadar hangi tarihler arasında kimlerin muhtarlık yaptığına dair bilgiyi, web sitemizin Genel Bilgiler - Muhtarlarımız menüsünden bulabilirsiniz. Köyümüzün kuruluşu Osmanlı haritalarına göre 1900’lü yıllardan öncedir. Ama o dönemlerde Türk ve Bulgarlar’ın karışık yaşadığı, Bulgarların yoğunlukta olduğu tahmin edilmektedir. Köyümüzde şu anda ikamet eden ve köy kütüğüne kayıtlı olanlar 1910-14, 1938 ve 1951 yılında köyümüze yerleşmişlerdir. Bulgarlar dönemindeki Türklerden köyümüzde kalan olmamıştır. Köyümüzün Tarihçesi hakkında bilgiyi için web sitemizde bulabilirsiniz. İlk köy muhtarlığının yeri fotoğrafta da görüldüğü gibi daha sonra Köy İmamının kaldığı evdir. Burası Köy Muhtarlığı, Köy Camii ve İlkokul olarak aynı anda kullanılmıştır. Burası aynı zamanda köy meydanıymış. Şimdiki Köy Konağının yerine 1968 yıllında Köy Odası ve Halk Eğitim Odası yapılmıştır. Eski bina Cami olarak kullanılmaya devam etmiştir. Daha sonra 1971 yılında şimdiki cami yapılmıştır. Köy Muhtarlığı arşivleri araştırılarak köyümüz kuruluşu hakkında belki daha geniş bilgilere ulaşılabilir. NOT: Bilgiye ulaşıldıkça bu bölüme eklemeler yapılacaktır. Mahalle Nedir? Bir kentsel alandaki coğrafi veya yönetsel alt bölüm. Bir şehrin bir kasabanın, büyükçe bir köyün bölündüğü parçalardan her birine Mahalle denir.(1) Köy Nedir? Türkiye mahalli idare teşkilatının en küçük yerleşim yeridir ve muhtar ile tüzel kişiliğe sahiptir. 5442 sayılı İl İdare Kanunu'na göre yapılan idari teşkilatta köyler, bucak ve kasabalara bağlıdır. .(1) Muhtar Kimdir? Köy veya mahalle tüzel kişiliğinde, yönetiminin başında bulunan kişidir.(1) İhtiyar meclisi? Belediye encümeni gibi iki tür üyeden oluşur. Bunlardan bir kısmı "Seçilenler" diğeri "Doğal" üyelerdir. Köy Öğretmeni, köy imamı ihtiyar meclisinin "doğal" üyeleridir. (1) Ayan nedir?Osmanlı Devleti'nde 18. yüzyıl'dan itibaren güç kazanmaya başlayan yerel egemenlerin yarı resmi adıdır. HAZIRLAYAN : NECMETTİN KIYICI KAYNAK : 1.http://tr.wikipedia.org/wiki 2.Türkiye’de Muhtarlık kurumunun tarihi gelişimi Musa ÇADIRCI 3.http://www.hukuki.net/kanun/442.13.text.asp 4.www.mevzuat.gov.tr/Metin.Aspx?MevzuatKod=1.3.442&sourceXmlSearch=&MevzuatIliski=0 5.Dumlupınar Üniversitesi Sosyal bilimler Dergisi Sayı: 26 Nisan 2010 6.İsa Ceylan: Özel Meraların Doğuşu ve Tasarruf Şekilleri: Mülkiyet Dergisi, Sayı 45.
Okunma Sayısı : 11013	Eklenme Tarihi : 11.03.2011