Çiftçinin eğitim düzeyi ve toplam işletme arazisi arttıkça çevreye karşı duyarlılığı artıyor. Ancak çiftçinin borç ödemeye verdiği ağırlık arttıkça, çevre duyarlılığı azalıyor. Tarımsal faaliyetlerde de risk alma olasılıkları arttıkça, çevresel tutumları yine azalıyor.
Çevrecilik sanki yalnızca kentte yaşayanların tekelindeymiş gibi bir izlenim, son yıllarda etkisini yitiriyor. Kent çevreciliği belli kesimler için hobi olmanın ötesine geçemezken bazıları için de bir ahkâm kesme yeri haline gelmiş durumda. Bir bölüm siyasetçi için yeni bir pasta olma özelliği de var. Elbette gerçek ekolojistleri tüm bunların dışında tutuyoruz.
Ege Üniversitesi ise konuya farklı bir açıdan yaklaştı*. Çevreciliğin kent bilinci içinde sınırlanacağını sananları yanlışlayan bu araştırma köylerde yaşayanların da en az büyük kentlerde yaşayan yurttaşlarımız kadar çevrebilincine sahip olduğunu gözler önüne seriyor. Çalışmanın amacı, İzmir ili Torbalı ilçesindeki çiftçilerin çevreye karşı tutumlarını ve çevre duyarlılıklarını yeni çevresel paradigma ölçeği kullanarak belirlemek olarak özetlenmiş. Bu amaçla, çiftçilere 13 ifade sunulmuş ve her bir ifadeye katılma dereceleri likert ölçek yardımıyla belirlenmiş.
Yapılan analizlere göre çiftçilerin çevre tutumu konusunda üç gruba ayrıldıkları görülmüş. Çiftçilerin yüzde 49,5’ini oluşturan birinci grup çevre konusunda “duyarlılar”, yüzde 21,5’ini oluşturan ikinci grup “ılımlılar”, yüzde 29’unu oluşturan üçüncü grubu ise “düşük duyarlılar” şeklinde isimlendirilmiş.
Çalışmadan oldukça ilginç bir sonuç daha çıkıyor. Çiftçilerin eğitim düzeyi arttıkça, çevre tutumlarında olumlu yönde artış görülüyor. Çevre tutumunun çiftçi yaşına bağlı olmadığını söylemek mümkün. Toplam işletme arazisi arttıkça çevreye karşı duyarlılık da artıyor. Yöre çiftçilerinin borçlarını ödemeye verdikleri ağırlık arttıkça, çevre duyarlılıkları azalıyor. Yine tarımsal faaliyetlerde risk alma olasılıkları arttıkça, çevresel tutumları yine azalıyor.
*Yeni Çevresel Paradigma Ölçeğiyle Çiftçilerin Çevre Tutumunun Belirlenmesi: İzmir İli Torbalı İlçesi Örneği. Cihat Günden*, Bülent Miran. Ekoloji. 2008.