Feray Akşit / Referans Gazetesi

       Turkcell, Vodafone ve Avea'nın gündemine, 3G ve numara taşınabilirliğinden sonra şimdi de Türkçe karakterli harfler (ç, ğ, i, ı, ş) girdi.
      GSM sektörü faturayı ikiye katlayan Türkçe karakterli kısa mesajlara (SMS) bir çözüm getirmek amacıyla harekete geçti. Operatörler, cep üreticileri, Tüm Telekomünikasyon İşadamları Derneği (TÜTED) gibi sektörün önde gelen isimleri Telekomünikasyon Kurumu'nun (TK) başkanlığında gelecek hafta bir araya gelerek bu konuda ortak bir adım atılmasını görüşecek.
      Telekom sektörü yetkilileri, bu sorunun çözülmesi için 100 milyon dolar seviyesinde yatırıma ihtiyaç olduğunu belirtiyor. TÜTED Yönetim Kurulu Başkanı Murat Dikici, mobil yazılımın Türkçeleştirilmesi konusunda Dünya GSM Birliği'ne sunmak üzere bir strateji geliştireceklerini belirterek "1998'den beri süren sorun nedeniyle sektörde bütün tarafların yer aldığı bir girişimde bulunuluyor. Belirlenecek stratejiyle sorunu artık çözeceğimize inanıyoruz" dedi.
      Mobil yazılımın Türkçeye uyumlu hale getirilmesinin kolay bir iş olmadığını kaydeden Dikici, "Sorun cep telefonu üreticileri ile GSM operatörlerinin birlikte yer aldığı bir yapıyla çözülebilir. TK'nın tek başına müracatı çözüme yetmez" diye konuştu.
      Dünya GSM Birliği'nin alacağı kararın bilgisayar sektörüne de örnek olacağını belirten Dikici, "Bilgisayar üreticileri, Türkçe klavyeye önem verecek. Bu uygulamada Türkiye'nin uluslararası prestiji ilk planda. 9 milyon nüfuslu ülkeler için bile cep telefonlarında özel yazılım kullanılırken 70 milyon nüfusa sahip Türkiye için bunun olmamasından eziklik duyuyoruz" dedi.
      TK'nın daha önce belirlediğine göre Türkçe 5 karakterin ortak GSM alfabesine girebilmesi için Türkiye'nin 100 milyon dolarlık bir yatırımı göze alması gerekiyor. Maliyetin ikinci planda olduğunu belirten Dikici, "Teknik ve hukuki yönlerinin araştırılıp Dünya GSM Birliği'ne sunacağız. Kabul edilirse de lobi faaliyetleri yürüteceğiz" ifadesini kullandı.
     
     Paris turu tüketiciye patladı
      Dünya GSM Birliği 1998'de GSM alfabesi oluştururken Türk heyetinin toplantılara katılmak yerine Paris'te gezmeyi tercih etmesinin faturasını cep telefonu kullanıcıları ödüyor.
      Cep telefonlarının kullanımına dair standartların yeni yeni şekilenmeye başladığı 1998'de Avrupa Telekomünikasyon Standartlar Komitesi (ETSI), cep telefonunda kullanılacak ortak yazılımı belirlemek için Paris'te toplandı. Ortak alfabeye her ülke kendi alfabesinde yer alan karakterlerini koymak için kıran kırana pazarlık yaparken, Türk heyeti toplantıya katılmayıp şehir turuna çıktı. Bu nedenle Çince, Japonca, Arapça, İbranice ile Avrupa ülkelerinde kullanılan farklı karakterler GSM alfabesini oluştururken Türkçeye özgü 5 (ç, ğ, İ, ı, ş) harf alfabede yer alamadı.
     
     Ücret neden iki kat pahalı
      ETSI standartlarının belirlediği Standart GSM Alfabesi'nin (GSA) kullanıldığı mesajlarda 160 karakter bir kısa mesaj olarak tanımlandı. Bu alfabedeki karakterlerden her birinin büyüklüğü ise 7 bit. ETSI standartlarına göre bir SMS, 140 byte ve bunun karşılığı da 160 GSA harf. GSA dışında olan harfler de cep telefonu mesajında kullanılabiliyor. Ancak GSA dışındaki harflerden her birinin büyüklüğü 16 bit. Bu durumda 140 byte olarak tanımlanan SMS alanına GSA harfleriyle 160 karakter yazılabilirken unicode harfleriyle ancak 70 karakter yazılabiliyor. Örnekse SMS Türkçe karakterlerden oluşan "çığlık" olarak yazıldığında 78 bit yer kaplarken "ciglik" olarak yazıldığında 42 bit yer kaplıyor. Bu nedenle Türkiye yıllarca Avrupa'nın 2 katı ücretle mesajlaştı